Blog Zambia trip 2026

12 Januari 2026: Vandaag vertrokken vanuit Lusaka naar Ndola om Nicolas Chisha op te halen. Hij ondersteunt de projecten in ons gebied en reist bijna iedere maand vanuit Ndola naar Chipata om ons te helpen.

De afstand tussen Ndola en Lusaka is ongeveer 350 km en de reis duurt ongeveer 6 uur. Hoewel ze bezig zijn hier de eerste 4-baans snelweg van Zambia aan te leggen is de weg nu nog niet erg goed. Op veel plekken - vooral de lager gelegen gedeeltes - is de weg kapot door overstroming. Met het aanleggen van de nieuwe weg wordt dat gelukkig ook allemaal aangepakt.

Voor het eerst sinds ik Zambia bezoek is hier alles groen. Op de foto zie je op de voorgrond een mierenheuvel met in de achtergrond een drietal kleine huizen

17 Januari: Tijdens de reis merkten we dat de auto nogal trilde. Op de foto de oorzaak, dus vandaag twee banden vervangen.

18 Januari 2026: Vandaag terug naar Lusaka. Daar blijven we nog een paar dagen en dan reizen we af naar Chipata. Onderweg zien we veel ongelukken veroorzaakt door te hard rijden op een gladde weg.

Dit is een ontwerp om voedsel te drogen met behulp van de zon. Zonlicht wordt geabsorbeerd door een zwart mat geschilderde achterwand die hierdoor heel warm wordt. Hierdoor wordt de lucht opgewarmd die vervolgens door de top via de te drogen vruchten weg ventileert. Met behulp van deze droger kunnen boeren bijvoorbeeld mango drogen waardoor ze deze kunnen bewaren. Vaak is er gedurende een korte periode een groot overschot dat niet gebruikt wordt. Vandaag de materialen gekocht. In Chipata zetten we dit dan in elkaar en eerst testen.

22-January-2026: Vandaag vertrokken van Lusaka naar Chipata, een reis van ongeveer 650 kilometer. Onderweg zien we veel gedeeltelijk herstelde bruggen die door hevige regen waren weggespoeld.

Nog een brug die door militairen tijdelijk is hersteld

Halverwege de reis arriveren we in het plaatsje Luangwa waar ook de gelijknamige rivier langs stroomt. Door de regen is de rivier vol en is alles heel mooi groen. Hier wordt heel veel vis gevangen, zoals Tilapia en Tijgervis. Hier wordt de vis (uitgezonderd de ingewanden) in zijn geheel opgegeten. Voor mij nogal een uitdaging.😉

De brug over de Luangwa rivier

Hier Dawson en ikzelf. Aankomst in Chipata

23-Januari 2026: Vandaag kopen we de materialen voor een open beschutting voor ons voedselprogramma. Als het regent is er geen plek waar moeders en kinderen kunnen schuilen. Shema (hij neemt de verantwoording voor onze lokale tuin) had al wel iets gemaakt maar dat was alleen een tijdelijke beschutting. Op de foto worden de planken die we gekocht hebben apart gelegd

Hier worden enkele planken op maat gezaagd

Van deze rol worden de aluminium platen gemaakt voor het dak van beschutting

Dit is het ontwerp van de open beschutting

Felix en Florence Chanda en hun zoon Divine. Beiden zijn onderdeel van ons team in Chipata en Mishoro Village. We hebben bij hun 3 dagen doorgebracht. Vandaag vertrekken we met Felix naar Mishoro.

25-01-2026: Aan het einde van de middag arriveerden we in in trainings centrum in Mishoro village. We werden welkom geheten door Shema (links) en zijn vrienden. Shema is verantwoordelijk voor onze organische tuin en zijn vrienden helpen hem en ons heel veel. De tuin ziet er heel goed uit, natuurlijk ook geholpen door de vele regens. Erg blij om hier weer te zijn!

Een gedeelte van onze tuin met in de achtergrond de kinderen van Shema en Lydia. Verder in de achtergrond het traditionele kippenhok en ren.

Traditionele houtoven die Lydia gebruikt om brood te bakken. Net zoals veel mensen in het dorp kopen wij ook het brood van haar.

En hier is dan het brood dat ze vroeg in de morgen bakt. Erg lekker!

Foto genomen vanaf het reservoir. Dit hebben we twee jaar geleden aangelegd. Het reservoir wordt gevuld bij regen en bevat 40.000 liter water. Nu zit het vol.

26-01-2026: Vandaag beginnen we met het bouwen van de open beschutting voor de moeders en kinderen die ons maandelijks deelnemen aan het programma ter voorkoming van ondervoeding. We hebben gekozen voor een staalconstructie omdat hout vaak door termieten wordt aangetast.

De staalconstructie wordt verankerd in beton. Hier worden de gaten gegraven die later worden opgevuld door beton

27-01-2026: Niet altijd gemakkelijk als er op de plek waar de paal verankerd wordt een groot stuk rots begraven ligt.

28-01-2026: Het plaatsen van het eerste raamwerk.

De eerste drie raamwerken zijn geplaatst en we kunnen beginnen met het uitrichten en het storten van beton. Iedereen is erg enthousiast dat alles meezit. Voor mij ook een grote opluchting dat het ontwerp in de praktijk goed uitpakt.

Verankering van de stalen palen in beton

31-01-2025: Dit is een kleine molen om graan, mais, soyabonen en gewone bonen te malen. Door een donatie van IRFF Duitsland zijn we in staat om twee van deze molens te kopen. Hiermee kunnen zelf het eiwitpoeder voor het voedselprogramma maken en besparen we veel geld. Natuurlijk zijn we hier heel blij mee!

Verder werken aan de open beschutting. Tijdens de constructie van de raamwerken hebben we de gaten voor de bevestiging van de houten latten al voorgeboord. Toch is het nog een behoorlijk lastig karwei.

Het begint erop te lijken. Een helft van het dak is af.

Eindelijk klaar met de beschutting. We gaan er in de toekomst nog een lage muur omheenzetten waar mensen op kunnen zitten maar op dit moment is ons budget niet toereikend

Samen eten om het te vieren

Uitleg over de werking van de oven. Eerst wordt deze verhit met vuur van sprokkelhout

Vervolgens worden de brandende takken eruit gehaald. De as en houtskool worden later gebruikt voor de compost.

Dan wordt het voorbereide deeg snel in de oven gezet. De bovenkant van de oven bevat een metalen plaat die ondertussen heel heet is geworden.

Daarna wordt de oven tijdelijk afgedekt met een stuk geperforeerd metaal

Na enkele minuten is de bovenkant van het brood al bruin. De plaat wordt dan weggehaald en het brood wordt dan in ongeveer 20 minuten gaar gebakken

Lydia met twee van haar kinderen en een geadopteerde dochter. (links op de foto)

Dit is een ontwerp voor een kippenschuur. We willen een kleine biologische kippen houderij beginnen als onderdeel van onze biologische tuin. Zonder organische mest kunnen we namenlijk geen biologische compost maken.

Het idee voor het houden van organische kippen kwam van onze lokale gezinnen. Er is heel veel enthousiasme om hiermee te beginnen. Voor zowel hen als de PUF is dit ook een bron van inkomsten. We zetten dit op onder het principe van co-owner. Iedereen die bijdraagt aan het project is mede-eigenaar en deelt mee met de winst.

Het leggen van de fundering is een precies werkje

12-02-2026: Op de foto "Headman" Yohane van het dorp Yohane. Binnenkort bezoeken we zijn dorp en ter voorbereiding bezoekt hij ons centrum. Hij is erg geinteresseerd in de voedseldroger op zonne-energie. Het systeem werkt goed maar voor mango's is een veel groter exemplaar nodig.

Hier "Headman" Yohane samen met Felix Chanda, Dawson Lupili en Nicolas Chisha

Regelmatig komen vrouwen uit Mishoro village ons bezoeken om te zingen en te dansen. Eenmaal per maand komen ook de vrouwen van de traditionele leiders uit heel Kasengwa naar ons centrum om te vergaderen.

14-02-2026: Het werk aan de kippenschuur gaat door. Janet (links) en Joanna helpen een handje. Rechts op de foto Solomon.

Vandaag ook de afrastering voor de (traditionele) kippen hersteld. Heel erg nodig omdat onze bladgroentes kansloos zijn met loslopende kippen

15-02-2026: Vandaag wordt er verder gewerkt aan de kippenschuur. De bovenkant van de ventilatieopeningen wordt ondersteund door stalen profielen een stevig gaas

Op de foto Shema met rechts de gemetselde bovenkant van de eerste ventilatieopening.

Er wordt heel hard doorgewerkt. Het doel was de schuur vandaag af te maken maar door de vele regens gaat dat niet lukken

17-02-2026: Welkom geheten in Gundani village. In het groene t-shirt, headman Gundani. Het was een heel lange reis van meer dan 4 uur, vanwege de harde regens van de laatste tijd. De normale weg was te gevaarlijk.

Hier staan we bij het reservoir. Dit moet helaas worden afgebroken en opnieuw worden opgebouwd omdat niet voldoende cement gebruikt is. Na het regenseizoen zal dit worden gedaan. Verder wordt besloten om dan maar van de nood een deugd te maken en het reservoir flink te vergroten! 👍

De organische tuin in Gundani. De eerste oogst is al geoogst. HIer zien we verschillende perken die opnieuw zijn ingezaaid. Een aantal inwoners gaan nu ook een gedeelte van hun bestaande velden organisch bemesten en zien dat het resultaat heel goed is

De organische tuin is dit seizoen flink uitgebreid. Dit zijn nieuwe vruchtbomen en een aantal dennenbomen. De dennenbomen zijn niet gemakkelijk groot te brengen omdat ze de eerste jaren veel water nodig hebben. Na ongeveer 7 jaar kunnen ze worden verkocht aan de nationale elektriciteit maatschappij voor ongeveer €350. Dat is voor veel mensen hier een vermogen.

Hier overhandig ik de hoofdonderwijzer een aantal boeken gericht op karakter ontwikkeling. De school scoort nationaal heel goed.

De schoolkinderen vinden het erg leuk om met headman Gundani en mijzelf op de foto te gaan.

Heel enthousiaste kinderen die ons uizwaaien vanuit de school in Gundani.

18-02-2026: De binnenkant van de kippenschuur wordt opgevuld met geplette baksteen. Daarna wordt er een betonnen vloer gemaakt. De kippen lopen op een dikke laag pinda doppen, die samen met de mest door de opening aan het eind worden verwijderd. Daar bevindt zich ook de composthoop dus alles ligt mooi dicht bij elkaar

20-01-2026: Vlnr: Chisoni, Solomon en Lamek. Hier testen ze een nieuw type schoffel. Ik had deze laten maken door een smid in Chipata en was natuurlijk benieuwd naar hun reactie. Die was heel positief. Door de lange steel kan men rechtop blijven staan en omdat de schoffel relatief licht is kan men heel snel werken.

Dit is alweer de laatste dag in Mishoro village. Hier eten we samen ontbijjt.

Hier de ventilatie openingen van de kippen schuur. Zoals op de tekening hierboven te zien is zitten deze (aan de windzijde) heel laag, terwijl de openingen aan de andere kant heel hoog zitten. Hierdoor wordt de warme lucht effectief afgevoerd

Laatste foto voor vertrek

Headman Yohane in een open schuur om tabak te drogen. De palen worden gevormd door levende bomen (cage trees). Rechts Felix Chanda

Foto met headman Yohane nadat hij ons had rondgeleid door zijn dorp. Hij is een biologisch boer die schapen, varkens, geiten en kippen houdt en de mest vercomposteerd

Het dorp is gelegen in een vallei met hele goede grond. Gebrek aan water is echter ook hier een probleem en in 2024 heerste hier hongersnood. Dit is een plek waar we een natuurlijk reservoir kunnen maken omdat de bodem uit vette klei bestaat, welke geen water doorlaat.

27-02-2026: Sinds enkele dagen terug in Lusaka. De eerste versie van de voedseldroger op zonne-energie werkt goed voor dingen als gember en appels maar is niet effectief genoeg voor vruchten als mango's. Veel nagedacht hoe het ontwerp verbeterd kan worden. Ten eerste natuurlijk door het groter te maken met meer ruimte voor de mango's. Ook moet de luchtstroom verbeterd worden. Op de foto zie je een ventilator die op zonne-energie werkt.

De ventilator is hier in de matzwart geverfde koker geplaatst en duwt de verwarmde lucht door de bakken met in reepjes gesneden mango's

Hier zie je de bakken met mango's. De deur gaat natuurlijk dicht waardoor de lucht langs de mango's geduwd wordt